Odszkodowanie za wywłaszczenie. Dowiedz się ile Ci się należy

Polski prawodawca przewidział w przypadki, w których organy państwowe na podstawie przepisów szczególnych mają prawo dokonać wywłaszczenia z naszej nieruchomości. W skutek takich działań należy nam się właściwe odszkodowanie. Dowiedz się, w jakiej będzie ono wysokości, kto jest zobowiązany do jego wypłacanie i gdzie składać odwołanie, jeśli suma odszkodowania nie jest dla nas satysfakcjonująca.

Art. 128 §1 Ustawy o gospodarce nieruchomościami jasno stanowi, iż „Wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw

Wskazuje to jasno na fakt, że kwota otrzymanego przez nas odszkodowania powinna równoważyć nasze straty związane z przeprowadzeniem procesu wywłaszczenia.

Forma odszkodowania

Może przyjąć dwie postacie:

- suma pieniężna - wypłacana właścicielowi nieruchomości lub użytkownikowi korzystającego z danego prawa np. użytkowanie wieczyste.

- nieruchomość zamienna- jeżeli na takie rozwiązanie zgadza się właściciel nieruchomości wywłaszczanej lub użytkownik wieczysty

Trzeba podkreślić, że wywłaszczenie może być dokonane jedynie na cele publiczne a podmiotem dokonującym wywłaszczenie jest Skarb Państwa albo jednostka samorządu terytorialnego.

Przykładowe cele publiczne:

- budowa dróg publicznych,

- budowa szkoły,

- budowa przedszkola,

- budowa i utrzymanie przewodów/urządzeń do przesyłu pary, płynów, gazów oraz energii elektrycznej,

- budowa linii kolejowych/lotnisk

Dwa sposoby przeprowadzenia wywłaszczenia:

- tryb zwykły na podstawie o „Ustawy o gospodarce nieruchomościami”, procedury trwają dłużej

- tryb uproszczony na podstawie tzw. spec ustaw, które przeważnie odnoszą się do budowy dróg i autostrad. Wdrażany w momencie przeprowadzania inwestycji istotnych i niezbędnych dla państwa i społeczeństwa. Wywłaszczenie trwa o wiele krócej niż w przypadku normalnej procedury.

Procedurę wywłaszczenia możemy podzielić na kilka etapów.

 

Negocjacje

W czasie ich trwania podmiot zobowiązany (starosta lub gdy wywłaszczenie ma się odbyć na rzecz jednostki samorządu terytorialnego wójt/burmistrz/prezydent miasta) prowadzi rozmowy z właścicielami nieruchomości lub ich użytkownikami na temat wysokości ewentualnego odszkodowania za wywłaszczenie. Jeżeli strony dojdą do porozumienia wówczas spisywana jest odpowiednia umowa przeniesienia prawa własności/innych praw rzeczowych. Jeżeli takiej zgody brak to wdrażane są odpowiednie procedury wywłaszczeniowe.

Procedura wywłaszczeniowa i decyzja

W wypadku wywłaszczeń przeprowadzanych na podstawie „Ustawy o gospodarce nieruchomościami” organem wydającym właściwą decyzję jest starosta. Poprzez przeprowadzenie rozprawy administracyjnej jest wydawana decyzja o wywłaszczeniu.

Wyjątkiem od reguły są już wcześniej wspomniane tzw. spec ustawy. Na ich podstawie nie trzeba przeprowadzać negocjacji a rozprawa administracyjna jest pomijana. Wywłaszczenie następuje z mocy prawa.

Przepisy prawa zapewniają każdemu wywłaszczanemu możliwość:

- uczestnictwa w postępowaniu (na każdym jego etapie)

- składania wniosków dowodowych

- odwołania od wydanej decyzji

Najczęściej rzeczą sporną w postępowaniu o wywłaszczenie jest ustalenie wartości naszej nieruchomości a w konsekwencji wielkości odszkodowania, jakie nam przysługuje.

Czynniki, które wpływają na rynkową wartość nieruchomości:

- położenie

- rodzaj nieruchomości

- sposób użytkowania

- przeznaczenie

- stan techniczny

Co do zasady wartość nieruchomości jest określana w związku z jej aktualnym sposobem użytkowania i nie powoduje zwiększenia jej wartości. Wyjątkiem jest sytuacja, w której wywłaszczenie spowoduje wzrost wartości naszej nieruchomości. W takim przypadku wartość będziemy stosować alternatywny sposób wyceny tj. biorąc pod uwagę „nowe” przeznaczenie.

Jeżeli nie zgadzamy się z wyceną przeprowadzoną na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nic nie stoi na przeszkodzie abyśmy sami złożyli wniosek dowodowy w postaci opinii niezależnego biegłego.

Na podstawie przepisów specustawy, każdy właściciel lub użytkownik wieczysty, który z własnej woli wyprowadzi się wcześniej niż określają to przepisy może liczyć na odszkodowanie w wysokości wyższej o 5% w stosunku do rynkowej wartości nieruchomości.

Oprócz tego wszyscy właściciele otrzymują kwotę 10 tys. zł na pokrycie wszelkich kosztów związanych z czynnościami notariusza, podatkami i poszukiwaniem nowej nieruchomości.

Dodatkowo w ostatnim czasie wprowadzono możliwość uzyskania zaliczki przez wywłaszczanego. Jej wysokość nie może być wyższa niż 70% wartości nieruchomości

Ważne. Od decyzji wywłaszczeniowej przysługuje nam odwołanie. Jeżeli decyzję wydał wojewoda to do ministra infrastruktury, ale jeśli starosta to do właściwego wojewody.

Warto zwrócić uwagę na to, że według ostatnich raportów Najwyższej Izby Kontroli w wielu przypadkach dochodzi do zaniżania wartości odszkodowań za wywłaszczenie. Bardzo często decyzje wydawane są z naruszeniem przepisów o terminach ustawowych.

Warto zatroszczyć się o własne prawa i wysokość odszkodowania. Jeśli nie wiesz jak to zrobić i od czego zacząć do dobrym pomysłem jest skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika prawnego.

Potrzebujesz pomocy? Zostaw nam swój numer - oddzwonimy!

Imię
Miasto
Telefon